Privilegium
Domini pape, tractans de simonia; de cissura et colore vestium;
de rebus Episcopi et clerici mortui; de ordinatis qui uxores
ducunt; de monachis et Regularibus qui leges et fisicam exercent;
de laicis qui non teneant ecclesiam; de securitate pacis
et tregue; de junctis; de percussione clericorum; de coniunctione
consanguinitatis; de his qui ignem mittunt. Anno Dominice incarnationis Millesimo. C.º XXX.º presidente8
Domino papa Innocencio cum episcopis et cardinalibus catholicis
siquidem9 et religiosis viris, ac R.10 lugdunensi, W. bituricensi,
Stephano vienensi, A. narbonensi, B. arelatensi, O. terraconensi,
G. auxitano, F. aquensi, P. tarentassiensi11, archiepiscopis,
eorumque suffraganeis episcopis et abbatibus quampluribus,
Cluniacensi, Dolensi, case Dei, et aliis iuris sedis apostolice
cum prefatis pontificibus subiectis, una cum salsiburgensi
archiepiscopo et monasteriensi episcopo ac abbate gorgiense,
qui pro honore et salute ecelesie pro teutonico regno occurrerant,
assidente etiam12 Hu.13 anniciensi episcopo cum innumera multitudine
sapientium et bonorum vivorum apud clarum montem, mense novembrio14, indiccione octava, sinodus est in nomine domini celebrata.
In qua de fide catholica, et animarum edificatione
—362→
ac morum honestate, malorumque pullulancium eradicatione
tractatum est; et obedientia domino pape Innocencio astanti
ab universis est gratanter15 promissa. Capitula vero recitata
sunt hec. Quoniam frigescente
caritate super habundavit iniquitas, et in novissimis diebus
instant tempora periculosa; sunt enim homines seipsos amantes,
cupidi, elati, superbi, blasphemi, parentibus inobedientes,
ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, criminatores,
incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, protervi,
tumidi, voluptatum amatores magis quam dei, invocanda est
ab universis cum devotione gratia sancti spiritus ut mala
pullulantia resecet, et in servis suis sua dona multiplicet
ac tempora quieta conservet. Ad extirpandas igitur vitiorum
pravitates, predecessorum statuta in medium sunt producta,
et novitatibus crescentium vitiorum nova medicamenta sunt
adhibita. [I.] Statuimus ut
siquis symoniace ordinatus fuerit, ab officio omnino cadat
quod illicite usurpavit; vel siquis prebendas aut honorem
vel promotionem aliquam ecclesiasticam, interveniente execrabilis
ardore avaritie, per pecuniam acquisivit, honore male adquisito
careat et nota infamie percellatur. [II.]
Precipimus etiam quod tam episcopi quam clerici in statu
mentis, in habitu corporis, Deo et hominibus placere studeant;
et nec in superfluitate, cissura16, aut colore vestium, intuencium
quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum;
sed quod eorum deceat sanctitatem. [III.]
Illud autem, quod in sacro calcidonensi constitutum est concilio,
inrefragabiliter conservari precipimus; ut videlicet decedentium
bona episcoporum a nullo omnino hominum diripiantur; sed
ad opus successoris sui in libera economi et clericorum permaneat
potestate. Cesset igitur de cetero illa detestabilis et seva
rapacitas. Siquis autem hoc amodo17 atemptare presumpserit,
excommunicationi subiaceat. Qui vero morientium presbiterorum
vel clericorum bona rapuerint, simili sentencie subiciantur.
—363→
[IV.] Decernimus18 ut
hii qui a subdiaconatu et supra uxores duxerint, aut concubinas
habuerint, officio atque ecclesiastico beneficio careant.
Cum enim ipsi templum dei, vasa domini, sacrarium spiritus
sancti debeant esse et dici, indignum est eos cubilibus et
immunditiis deservire. [V.]
Prava autem consuetudo, prout accepimus, et detestabilis
inolevit; quoniam monachi et regulares canonici post susceptum
habitum et professionem factam, spreta bonorum magistrorum
benedicti et Augustini regula, leges temporales et medicinam
gratia lucri temporalis addiscunt. Avaritie namque flammis
accensi se patronos causarum faciunt. Et cum psalmodie et
hymnis vacare deberent, gloriose vocis freti munimine, allegationum
suarum varietate, iustum et iniustum fasque nefasque confundunt.
Attestantur vero imperiales constitutiones absurdum, immo
et obprobrium esse clericis si peritos se velint disceptationum
esse forensium: huiusmodi temeratoribus graviter feriendis.
Ipsi quoque, neglecta animarum cura, ordinis sui propositum
nullatenus attendentes, pro detestanda peccunia sanitatem
pollicentes, humanorum curatores se faciunt corporum. Cumque
impudicus oculus impudici cordis sit nuncius, illa de quibus
loqui etiam erubescit honestas, non debet religio pertractare.
Ut ergo ordo monasticus et canonicus, deo placens, in sancto
proposito inviolabiliter conservetur, ne hoc ulterius presumatur
auctoritate; apostolica interdicimus. Episcopi autem abbates
et priores19 enormitati consencientes et non corrigentes propriis
honoribus spolientur. [VI.]
Precipimus etiam ut laici, qui ecclesias tenent, aut eas
episcopis restituant, aut excommunicationi subiaceant. [VII.]
Innovamus autem et precipimus ut nullus in archidiaconum
nisi diaconus, nullus in decanum vel prepositum nisi presbyter
ordinetur. Archidiaconi vero, decani vel prepositi, qui infra
ordines prenominatos existunt, si inobedientes ordinari contempserint,
honore suscepto priventur. [VIII.]
Precipimus etiam ut presbyteri, clerici monachi, peregrini
—364→
et mercatores omni tempore sint securi. Treguam autem
ab occasu solis in IIIIª feria20 usque ad ortum solis in secunda
feria, et ab aventu domini usque ad octavas epiphanie, et
a quinquagesima usque ad octavas pentecostes, ab omnibus
inviolabiliter observari decernimus. Siquis autem treguam
frangere temptaverit, post IIIm commonitionem si non satisfecerit,
episcopus suus excomunicacionis in eum sentenciam quisque
confirmet. Siquis autem hoc violare presumpserit, ordinis
sui periculo subiacebit. EL quoniam funiculus triplex difficile
rumpitur, precipimus ut episcopi, ad solum deum et salutem
populi habentes respectum, omni trepiditate21 seposita, ad
pacem firmiter tenendam mutuum sibi consilium et auxilium
prebeant; neque hoc alicuius amore aut odio pretermittant.
Quod siquis in hoc dei opere tepidus inventus fuerit, dampnum
proprie dignitatis incurrant. [IX.]
Detestabiles autem illas nundinas vel ferias, in quibus milites
ex condicto convenire solent, et [ad] ostentationem virium
suarum pericula sepe proveniunt, omnino22 interdicimus. Quod
siquis eorum ibidem mortuus fuerit, quanivis ei poscenti
penitentia et viaticum non negetur, ecclesiastica tamen careat
sepultura. [X.] Item placuit
ut siquis, suadente diabolo, huius sacrilegii reatum incurrerit
quod in clericos vel monachos manus iniecerit, anathemati
subiaceat. Qtiod qui fecerit excomunicetur. [XI.]
Indubitatum est quoniam honores ecclesiastici, sanguinis,
non sunt, sed meriti; et ecclesia dei non hereditario iure
aliquem nec secundum carnem successorem expetit, sed ad sui
regimen et officiorum suorum dispensationes, honestas sapientes
et religiosas personas exposcit. Eapropter auctoritate prohibemus
apostolica nequis ecclesias, prebendas, preposituras, capellanias,
aut aliqua ecclesiastica beneficia hereditario iure valeat
vendicare, aut expostulare presumat. Quod siquis improbus,
aut ambitionis reus, attemptare presumpserit, debita pena
multabitur et postulatis carebit.
—365→
[XII.]
Sane coniunctiones consanguineorum omnino fieri prohibemus.
Huiusmodi namque incestum, qui iam fere, stimulante humani
generis inimico, in usum versus est, sanctorum patrum statuta
et sacrosancta dei detestatur ecclesia. Leges etiam seculi
de tali contubernio natos infames pronunciant et ab hereditate
repellunt. [XIII.] Pessimam
siquidem depopulatricem et orrendam incendiorum malitiam,
auctoritate dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli omnino
detestamur et interdicimus. Hec etenim23 pestis, hec hostilis
vastitas omnes alias depredationes exuperat. Que quantum
dei populo sit dampnosa, quantumque detrimentum animabus
et corporibus inferat, nullus ignorat. Assurgendum est igitur,
et omnimodis laborandum ut tanta clades tantaque pernicies
pro salute populi eradicetur et extirpetur. Siquis igitur
post huius nostre prohibitionis promulgationem malo studio,
sive pro odio sive pro vindicta, ignes apposuerit vel apponi
fecerit, aut appositoribus consilium vel auxilium scienter
tribuerit, excomunicetur. Et si in hoc mortuus fuerit incendiarius,
christianorum careat sepultura; nec absolvatur, nisi prius,
dampno cui intulit secundum facultatem suam resarcito, iuret
se ulterius ignem non appositurum. Penitentia autem ei detur
ut in iherosolimis aut in ispania in servitio dei per integrum
annum permaneat. Siquis autem archiepiscopus24, episcopus,
hoc relaxaverit, dampnum restituat, et per unum annum ab
officio episcopali abstineat. Sane regibus25, principibus,
faciende iusticie facutatem, consultis archiepiscopis, non
negamus». |
